Glossarium — vaktermen en CBR-codes

A

A— A: CBR-categorie voor het hoofd-praktijkexamen motor (verkeersdeelneming), de zware motor zonder vermogensbeperking. Onderdeel van de Motor-cluster.
A1— A1: Lichte motor (≤ 125 cc, ≤ 11 kW). Apart praktijkexamen, eigen volume.
A2— A2: Middelzware motor (≤ 35 kW). Apart praktijkexamen, eigen volume.
A-getrapt— A-G / A2-G: Praktijkexamen motor met instroom via een lager rijbewijs (typisch A2 → A na 2 jaar bezit). Suffix -G markeert de getrapte route.
ADR— ADR…: Vakbekwaamheid voor vervoer van gevaarlijke stoffen. Beroeps-domein, valt onder de Beroepschauffeur-cluster.
Aangepast examen— -AA: Examen-variant voor kandidaten met een beperking — extra tijd of aangepaste begeleiding. Suffix -AA in de categoriecode (bv. C-AA); bij personenauto B en bromfiets AM zit “aangepast” alleen in de productnaam.
AM— AM: Bromfiets en brommobiel — praktijkexamen voor 16+. Eigen cluster.
AMTH— AMTH: Theorie-examen bromfiets.
ATH— ATH: Theorie-examen motor.
Auto— cluster: De grootste rijschool-cluster — particulier personenauto-rijbewijs (B-praktijk, B-theorie, BE-aanhangwagen). Ruim 7.000 actieve scholen. Zie cluster-classificatie.
AVB-A— AVB-A / AVB-A1 / AVB-A2: Voertuigbeheersing motor — het baan-/manoeuvre-deel van het tweedelig motorexamen. Komt vóór het verkeersdeelneming-deel (A, A1, A2).

B

B— B: CBR-categorie voor het reguliere praktijkexamen personenauto. De kerncategorie van de rijschoolmarkt.
B-praktijk-baseline— drempel: Een entiteit krijgt de B-praktijk-tag op haar profiel zodra ze ≥ 1 B-praktijkexamen per jaar afneemt — onder die grens is ze per definitie geen B-rijschool. Zie drempelregels.
B-T— B-T: Tussentijdse Toets personenauto — niet-bindende meting halverwege de opleiding. Suffix -T markeert TTT in elke categorie.
BE— BE: Praktijkexamen personenauto met aanhangwagen (> 750 kg, MTM aanhanger ≤ 3.500 kg). Vaak als zelfstandige vervolg-cursus aangeboden — andere lesauto, andere instructeurs.
Beroepschauffeur— cluster: Cluster voor zwaar transport: vrachtwagen (C/CE), bus (D/DE), Code 95, taxi en ADR.
Bovenmiddelmaat-bucket— 100–249 examens / jaar: Eén van de vijf peer-buckets; valt rond het 75e percentiel van de landelijke B-praktijk-volume-verdeling.
Bromfiets— cluster: Cluster voor AM-praktijk en AM-theorie (16+).
BTH— BTH: Theorie-examen auto — standaard B-theorie. Varianten zoals BTH-VE (extra tijd), BTH-I (individueel), BTH-I-T (met tolk) en BTH-E (Engelstalig) gebruiken suffix-grammatica.

C

C / C1 / CE / C1E— C-familie: Vrachtauto-rijbewijs. C = trekker zonder aanhanger, CE = trekker met zware aanhanger. Onderdeel van de Beroepschauffeur-cluster.
Cluster-classificatie— metriek: Indeling van scholen in vijf hoofdmarkten: Auto, Motor, Bromfiets, Beroepschauffeur, plus een afwijkende segment-flag voor theorie-platforms. Een cluster-tag verschijnt op een profiel pas boven een minimum aantal examens. Zie methodologie-cluster.
Code 95— VM2-… / VM3-…: Vakbekwaamheid voor beroepschauffeurs — verplichte nascholing bovenop het C/CE/D-rijbewijs.

D

D / DE— D-familie: Bus-rijbewijs. Onderdeel van de Beroepschauffeur-cluster.
Drempelregels— meta: Volume-grenzen waaronder we een metriek niet tonen — een leeg veld is eerlijker dan een misleidend cijfer. Zie de volledige tabel op methodologie-drempelregels.
Drie-zin-template— copy-pattern: Vaste presentatiezin waarmee elk individueel slagingspercentage in context staat: school-cijfer + peer-bucket-positie + spreiding binnen de bucket. Voorkomt dat één getal los gelezen wordt. Zie peer-bucket-systeem.

E

Eerste-poging-percentage— metriek: Aantal kandidaten dat in eerste poging slaagt, gedeeld door het aantal eerste pogingen. Synoniem voor “slagingspercentage” op dit platform — herexamens worden apart geteld in de herexamen-ratio.
Engelstalig theorie-examen— -E: Theorie-variant in het Engels — beschikbaar voor BTH (en gecombineerd met extra tijd via -E-VE).

F

Faalangst-examen— -FA: Examen-variant met verlengde duur en aangepaste examinator-instructie voor kandidaten met faalangst.

G

Gemiddeld-bucket— 50–99 examens / jaar: Peer-bucket rond de mediaan van de landelijke B-praktijk-verdeling. Zie peer-buckets.
Getrapt— -G: Suffix voor instroom via een lager rijbewijs — bv. A-G (instroom A2 → A) of A2-G (instroom A1 → A2).
Groot-bucket— ≥ 250 examens / jaar: Peer-bucket voor de grootste B-rijscholen. Zie peer-buckets.

H

Herexamen-ratio— metriek: Aantal herexamens gedeeld door het totaal aantal examens. Lager betekent meestal beter — minder kandidaten hoeven terug.

I

Individueel theorie-examen— -I: 1-op-1 afname van een theorie-examen, bv. voor kandidaten met concentratiestoornis. -I-T is dezelfde variant met tolk Nederlands ↔ andere taal.

K

Klein-bucket— 1–24 examens / jaar: Peer-bucket voor de kleinste B-rijscholen. Op deze schaal is statistische ruis te groot voor betekenisvolle individuele cijfers — we tonen daarom géén Locatie-Delta, slag-%-context of herexamen-ratio voor scholen in deze bucket. Wel volume en tag-classificatie.
Klein Vaarbewijs— KV1: Vaarbewijs binnenwateren — administratief onder dezelfde opleiderresultaten-CSV maar valt buiten de rijschool-context. We tonen het volume waar het voorkomt maar nemen het niet mee in de cluster-classificatie.

L

Locatie-Delta— metriek: Slagingspercentage van de school min het volume-gewogen gemiddelde van álle scholen op dezelfde CBR-locatie, in dezelfde categorie en periode — met Bayesiaanse shrinkage tegen ruis bij klein volume. Corrigeert voor de structurele moeilijkheidsverschillen tussen CBR-locaties. Zie methodologie-Locatie-Delta.
Locatie-gemiddelde— metriek: Volume-gewogen gemiddelde slag-% van álle scholen die op één CBR-locatie examineren, in één categorie en periode. De referentie waartegen de Locatie-Delta wordt berekend.

M

Motor— cluster: Cluster voor A, A1, A2 plus motor-theorie (ATH) en voertuigbeheersing (AVB-A*).
Multi-locatie school— profiel-type: School die op meerdere CBR-locaties examineert. Voor deze scholen rapporteren we een volume-gewogen gemiddelde Locatie-Delta over hun locaties, niet één enkel locatie-gemiddelde.

N

Nader Onderzoek— -NO: Onderzoek rijvaardigheid na intrekking of twijfel rijbewijs. Suffix -NO in de categoriecode.

O

Onder-gemiddeld-bucket— 25–49 examens / jaar: Peer-bucket onder de mediaan; de eerste bucket waarvoor we individuele slag-%-cijfers wél tonen.
Ondernemersvakbekwaamheid— ON-reeks (ONBG, …): Examens voor het ondernemersdiploma wegvervoer. Buiten rijschool-context — we tonen het volume waar het voorkomt maar nemen het niet mee in de cluster-classificatie.
Opleidercode— natuurlijke sleutel: Door het CBR uitgegeven nummer dat een opleider-entiteit uniek identificeert. De stabiele primary-key voor school-koppeling tussen snapshots en in onze database.

P

Peer-benchmark— metriek: Ongewogen gemiddelde van per-school slagingspercentages binnen één volume-bucket. Eerlijk voor school-tot-school-vergelijking. Verschilt per bucket. Zie sector- vs peer-benchmark.
Peer-bucket— metriek: Volume-klasse waarin een school valt op basis van haar B-praktijk-examenvolume per kalenderjaar — Klein, Onder-gemiddeld, Gemiddeld, Bovenmiddelmaat, Groot. De referentie voor “hoe presteert deze school t.o.v. vergelijkbare scholen”. Zie peer-bucket-systeem.
Position-band— copy-pattern: Eén van zes labels die de positie van een school binnen haar peer-bucket samenvat: top 10%, top 25%, bovengemiddelde helft, ondergemiddelde helft, onderste 25%, onderste 10%. Statistische positionering — geen kwalitatief oordeel.
Praktijkexamen— examen-type: Het op-de-weg-examen waarmee een rijbewijs wordt gehaald. Onderscheiden van theorie-examen (BTH, AMTH, ATH, etc.) en tussentijdse toets (suffix -T).

R

RIS— Rijopleiding In Stappen: Modulaire B-opleiding met deeltoetsen — alternatief voor het klassieke eind-praktijkexamen. Eindtoets is B-RT deeltoets 3.
Rolling 4-kwartaal-snapshot— snapshot-type: Snapshot waarvan de peilperiode 12 maanden beslaat, beginnend op een kwartaalgrens — bv. 2025-04-01 t/m 2026-03-31. CBR publiceert elk kwartaal een nieuwe rolling snapshot; opeenvolgende rolling snapshots overlappen voor 75%. Zie bronnen.

S

Sector-benchmark— metriek: Volume-gewogen landelijk slagingspercentage: Σ voldoende / Σ eerste over álle B-rijscholen. Macro-cijfer voor jaarrapport en homepage. Zie sector- vs peer-benchmark.
Segment-flag— meta-tag: Aanduiding dat een entiteit géén praktijk-rijschool is, maar een theorie-platform — een afwijkend profiel-template (geen B-praktijk-blok, geen Locatie-Delta) wordt dan gerenderd. Zie segment-flag.
Slagingspercentage— metriek: Aantal eerste-keer geslaagden gedeeld door aantal eerste examens, uitgedrukt in procent. Op individueel schoolniveau altijd in context — zie wat een slagingspercentage wel en niet zegt.
Snapshot— dataset-versie: Eén CBR-publicatie zoals door ons geïmporteerd — uniek geïdentificeerd door (periode_start, periode_eind). Snapshot-keuze is global op het platform via de selector in de topbar. Zie bronnen.

T

T— T: Trekker- / T-rijbewijs (landbouw- en bosbouwvoertuigen). Eigen praktijk- en theorie-examen.
Taxi— TV* / TA*: CCV-Taxi-vakbekwaamheid (TV*) en Taxi Amsterdam (TA*) — vakdiploma voor taxichauffeurs. Onderdeel van de Beroepschauffeur-cluster.
Theorie-examen— examen-type: Examen op de computer — geen rijden — waarmee de theorie-component van een rijbewijs gehaald wordt. Codes: BTH (auto), AMTH (bromfiets), ATH (motor), T-TH (trekker), RVM1-… (vrachtauto/bus), VM2-… / VM3-… (Code 95).
Theorie-platform— segment-flag: Entiteit met opleidercode die wél theorie-examens afneemt maar géén B-praktijk-examens — online theorie-aanbieders, examen-locaties, examen-bemiddelingsdiensten. ~120–150 entiteiten landelijk. Krijgt een afwijkend profiel-template. Zie segment-flag.
Tussentijdse Toets— -T: Niet-bindende meting halverwege de opleiding — geen eindexamen. Suffix -T achter de hoofdcategorie (bv. B-T, BE-T, A-T).

V

Verlengde tijd— -VE: Theorie-variant met extra tijd voor kandidaten met dyslexie of leerstoornis. Bv. BTH-VE, AMTH-VE.
Voertuigbeheersing— AVB-A*: Eerste deel van het tweedelig motorexamen (baan- en manoeuvre-toets). Komt vóór het verkeersdeelneming-deel — voor examenvolume per kandidaat tel je alleen het verkeersdeelneming-deel, voor examenactiviteit per opleider beide.
Voltality— eigenaar: Bouwer en eigenaar van Rijschooldata.com. Zie /over/voltality.

A

A— A: CBR-categorie voor het hoofd-praktijkexamen motor (verkeersdeelneming), de zware motor zonder vermogensbeperking. Onderdeel van de Motor-cluster.
A1— A1: Lichte motor (≤ 125 cc, ≤ 11 kW). Apart praktijkexamen, eigen volume.
A2— A2: Middelzware motor (≤ 35 kW). Apart praktijkexamen, eigen volume.
A-getrapt— A-G / A2-G: Praktijkexamen motor met instroom via een lager rijbewijs (typisch A2 → A na 2 jaar bezit). Suffix -G markeert de getrapte route.
ADR— ADR…: Vakbekwaamheid voor vervoer van gevaarlijke stoffen. Beroeps-domein, valt onder de Beroepschauffeur-cluster.
Aangepast examen— -AA: Examen-variant voor kandidaten met een beperking — extra tijd of aangepaste begeleiding. Suffix -AA in de categoriecode (bv. C-AA); bij personenauto B en bromfiets AM zit “aangepast” alleen in de productnaam.
AM— AM: Bromfiets en brommobiel — praktijkexamen voor 16+. Eigen cluster.
AMTH— AMTH: Theorie-examen bromfiets.
ATH— ATH: Theorie-examen motor.
Auto— cluster: De grootste rijschool-cluster — particulier personenauto-rijbewijs (B-praktijk, B-theorie, BE-aanhangwagen). Ruim 7.000 actieve scholen. Zie cluster-classificatie.
AVB-A— AVB-A / AVB-A1 / AVB-A2: Voertuigbeheersing motor — het baan-/manoeuvre-deel van het tweedelig motorexamen. Komt vóór het verkeersdeelneming-deel (A, A1, A2).

B

B— B: CBR-categorie voor het reguliere praktijkexamen personenauto. De kerncategorie van de rijschoolmarkt.
B-praktijk-baseline— drempel: Een entiteit krijgt de B-praktijk-tag op haar profiel zodra ze ≥ 1 B-praktijkexamen per jaar afneemt — onder die grens is ze per definitie geen B-rijschool. Zie drempelregels.
B-T— B-T: Tussentijdse Toets personenauto — niet-bindende meting halverwege de opleiding. Suffix -T markeert TTT in elke categorie.
BE— BE: Praktijkexamen personenauto met aanhangwagen (> 750 kg, MTM aanhanger ≤ 3.500 kg). Vaak als zelfstandige vervolg-cursus aangeboden — andere lesauto, andere instructeurs.
Beroepschauffeur— cluster: Cluster voor zwaar transport: vrachtwagen (C/CE), bus (D/DE), Code 95, taxi en ADR.
Bovenmiddelmaat-bucket— 100–249 examens / jaar: Eén van de vijf peer-buckets; valt rond het 75e percentiel van de landelijke B-praktijk-volume-verdeling.
Bromfiets— cluster: Cluster voor AM-praktijk en AM-theorie (16+).
BTH— BTH: Theorie-examen auto — standaard B-theorie. Varianten zoals BTH-VE (extra tijd), BTH-I (individueel), BTH-I-T (met tolk) en BTH-E (Engelstalig) gebruiken suffix-grammatica.

C

C / C1 / CE / C1E— C-familie: Vrachtauto-rijbewijs. C = trekker zonder aanhanger, CE = trekker met zware aanhanger. Onderdeel van de Beroepschauffeur-cluster.
Cluster-classificatie— metriek: Indeling van scholen in vijf hoofdmarkten: Auto, Motor, Bromfiets, Beroepschauffeur, plus een afwijkende segment-flag voor theorie-platforms. Een cluster-tag verschijnt op een profiel pas boven een minimum aantal examens. Zie methodologie-cluster.
Code 95— VM2-… / VM3-…: Vakbekwaamheid voor beroepschauffeurs — verplichte nascholing bovenop het C/CE/D-rijbewijs.

D

D / DE— D-familie: Bus-rijbewijs. Onderdeel van de Beroepschauffeur-cluster.
Drempelregels— meta: Volume-grenzen waaronder we een metriek niet tonen — een leeg veld is eerlijker dan een misleidend cijfer. Zie de volledige tabel op methodologie-drempelregels.
Drie-zin-template— copy-pattern: Vaste presentatiezin waarmee elk individueel slagingspercentage in context staat: school-cijfer + peer-bucket-positie + spreiding binnen de bucket. Voorkomt dat één getal los gelezen wordt. Zie peer-bucket-systeem.

E

Eerste-poging-percentage— metriek: Aantal kandidaten dat in eerste poging slaagt, gedeeld door het aantal eerste pogingen. Synoniem voor “slagingspercentage” op dit platform — herexamens worden apart geteld in de herexamen-ratio.
Engelstalig theorie-examen— -E: Theorie-variant in het Engels — beschikbaar voor BTH (en gecombineerd met extra tijd via -E-VE).

F

Faalangst-examen— -FA: Examen-variant met verlengde duur en aangepaste examinator-instructie voor kandidaten met faalangst.

G

Gemiddeld-bucket— 50–99 examens / jaar: Peer-bucket rond de mediaan van de landelijke B-praktijk-verdeling. Zie peer-buckets.
Getrapt— -G: Suffix voor instroom via een lager rijbewijs — bv. A-G (instroom A2 → A) of A2-G (instroom A1 → A2).
Groot-bucket— ≥ 250 examens / jaar: Peer-bucket voor de grootste B-rijscholen. Zie peer-buckets.

H

Herexamen-ratio— metriek: Aantal herexamens gedeeld door het totaal aantal examens. Lager betekent meestal beter — minder kandidaten hoeven terug.

I

Individueel theorie-examen— -I: 1-op-1 afname van een theorie-examen, bv. voor kandidaten met concentratiestoornis. -I-T is dezelfde variant met tolk Nederlands ↔ andere taal.

K

Klein-bucket— 1–24 examens / jaar: Peer-bucket voor de kleinste B-rijscholen. Op deze schaal is statistische ruis te groot voor betekenisvolle individuele cijfers — we tonen daarom géén Locatie-Delta, slag-%-context of herexamen-ratio voor scholen in deze bucket. Wel volume en tag-classificatie.
Klein Vaarbewijs— KV1: Vaarbewijs binnenwateren — administratief onder dezelfde opleiderresultaten-CSV maar valt buiten de rijschool-context. We tonen het volume waar het voorkomt maar nemen het niet mee in de cluster-classificatie.

L

Locatie-Delta— metriek: Slagingspercentage van de school min het volume-gewogen gemiddelde van álle scholen op dezelfde CBR-locatie, in dezelfde categorie en periode — met Bayesiaanse shrinkage tegen ruis bij klein volume. Corrigeert voor de structurele moeilijkheidsverschillen tussen CBR-locaties. Zie methodologie-Locatie-Delta.
Locatie-gemiddelde— metriek: Volume-gewogen gemiddelde slag-% van álle scholen die op één CBR-locatie examineren, in één categorie en periode. De referentie waartegen de Locatie-Delta wordt berekend.

M

Motor— cluster: Cluster voor A, A1, A2 plus motor-theorie (ATH) en voertuigbeheersing (AVB-A*).
Multi-locatie school— profiel-type: School die op meerdere CBR-locaties examineert. Voor deze scholen rapporteren we een volume-gewogen gemiddelde Locatie-Delta over hun locaties, niet één enkel locatie-gemiddelde.

N

Nader Onderzoek— -NO: Onderzoek rijvaardigheid na intrekking of twijfel rijbewijs. Suffix -NO in de categoriecode.

O

Onder-gemiddeld-bucket— 25–49 examens / jaar: Peer-bucket onder de mediaan; de eerste bucket waarvoor we individuele slag-%-cijfers wél tonen.
Ondernemersvakbekwaamheid— ON-reeks (ONBG, …): Examens voor het ondernemersdiploma wegvervoer. Buiten rijschool-context — we tonen het volume waar het voorkomt maar nemen het niet mee in de cluster-classificatie.
Opleidercode— natuurlijke sleutel: Door het CBR uitgegeven nummer dat een opleider-entiteit uniek identificeert. De stabiele primary-key voor school-koppeling tussen snapshots en in onze database.

P

Peer-benchmark— metriek: Ongewogen gemiddelde van per-school slagingspercentages binnen één volume-bucket. Eerlijk voor school-tot-school-vergelijking. Verschilt per bucket. Zie sector- vs peer-benchmark.
Peer-bucket— metriek: Volume-klasse waarin een school valt op basis van haar B-praktijk-examenvolume per kalenderjaar — Klein, Onder-gemiddeld, Gemiddeld, Bovenmiddelmaat, Groot. De referentie voor “hoe presteert deze school t.o.v. vergelijkbare scholen”. Zie peer-bucket-systeem.
Position-band— copy-pattern: Eén van zes labels die de positie van een school binnen haar peer-bucket samenvat: top 10%, top 25%, bovengemiddelde helft, ondergemiddelde helft, onderste 25%, onderste 10%. Statistische positionering — geen kwalitatief oordeel.
Praktijkexamen— examen-type: Het op-de-weg-examen waarmee een rijbewijs wordt gehaald. Onderscheiden van theorie-examen (BTH, AMTH, ATH, etc.) en tussentijdse toets (suffix -T).

R

RIS— Rijopleiding In Stappen: Modulaire B-opleiding met deeltoetsen — alternatief voor het klassieke eind-praktijkexamen. Eindtoets is B-RT deeltoets 3.
Rolling 4-kwartaal-snapshot— snapshot-type: Snapshot waarvan de peilperiode 12 maanden beslaat, beginnend op een kwartaalgrens — bv. 2025-04-01 t/m 2026-03-31. CBR publiceert elk kwartaal een nieuwe rolling snapshot; opeenvolgende rolling snapshots overlappen voor 75%. Zie bronnen.

S

Sector-benchmark— metriek: Volume-gewogen landelijk slagingspercentage: Σ voldoende / Σ eerste over álle B-rijscholen. Macro-cijfer voor jaarrapport en homepage. Zie sector- vs peer-benchmark.
Segment-flag— meta-tag: Aanduiding dat een entiteit géén praktijk-rijschool is, maar een theorie-platform — een afwijkend profiel-template (geen B-praktijk-blok, geen Locatie-Delta) wordt dan gerenderd. Zie segment-flag.
Slagingspercentage— metriek: Aantal eerste-keer geslaagden gedeeld door aantal eerste examens, uitgedrukt in procent. Op individueel schoolniveau altijd in context — zie wat een slagingspercentage wel en niet zegt.
Snapshot— dataset-versie: Eén CBR-publicatie zoals door ons geïmporteerd — uniek geïdentificeerd door (periode_start, periode_eind). Snapshot-keuze is global op het platform via de selector in de topbar. Zie bronnen.

T

T— T: Trekker- / T-rijbewijs (landbouw- en bosbouwvoertuigen). Eigen praktijk- en theorie-examen.
Taxi— TV* / TA*: CCV-Taxi-vakbekwaamheid (TV*) en Taxi Amsterdam (TA*) — vakdiploma voor taxichauffeurs. Onderdeel van de Beroepschauffeur-cluster.
Theorie-examen— examen-type: Examen op de computer — geen rijden — waarmee de theorie-component van een rijbewijs gehaald wordt. Codes: BTH (auto), AMTH (bromfiets), ATH (motor), T-TH (trekker), RVM1-… (vrachtauto/bus), VM2-… / VM3-… (Code 95).
Theorie-platform— segment-flag: Entiteit met opleidercode die wél theorie-examens afneemt maar géén B-praktijk-examens — online theorie-aanbieders, examen-locaties, examen-bemiddelingsdiensten. ~120–150 entiteiten landelijk. Krijgt een afwijkend profiel-template. Zie segment-flag.
Tussentijdse Toets— -T: Niet-bindende meting halverwege de opleiding — geen eindexamen. Suffix -T achter de hoofdcategorie (bv. B-T, BE-T, A-T).

V

Verlengde tijd— -VE: Theorie-variant met extra tijd voor kandidaten met dyslexie of leerstoornis. Bv. BTH-VE, AMTH-VE.
Voertuigbeheersing— AVB-A*: Eerste deel van het tweedelig motorexamen (baan- en manoeuvre-toets). Komt vóór het verkeersdeelneming-deel — voor examenvolume per kandidaat tel je alleen het verkeersdeelneming-deel, voor examenactiviteit per opleider beide.
Voltality— eigenaar: Bouwer en eigenaar van Rijschooldata.com. Zie /over/voltality.